Khi bố hoặc mẹ tái hôn lúc các con đã đi làm, đã lập gia đình, các con không còn là người cần được che chở mà là người lớn có tiếng nói. Cách mời con vào đám cưới vì vậy cũng khác: không phải giải thích cho con hiểu, mà là hỏi ý, chia việc và tôn trọng cảm xúc của một người trưởng thành.
Chuyện con nhỏ tham gia đám cưới của bố mẹ đã có trong cẩm nang cưới hỏi chung. Bài này dành cho trường hợp các con từ mười tám tuổi trở lên: nói chuyện thế nào, những lo lắng thường gặp của con lớn, việc con có thể làm trong ngày cưới, đón con dâu, con rể, các cháu và cách giữ quan hệ với các con của người kia.
Con lớn thường lo điều gì, dù không nói ra
Người con đã trưởng thành ít khi phản đối thẳng việc bố hay mẹ tái hôn. Phần lớn các con mừng vì bố mẹ có người bầu bạn. Nhưng bên dưới sự ủng hộ ấy thường có vài nỗi lo mà con ngại nói, sợ bị coi là ích kỷ.
Nỗi lo hay gặp nhất là về người đã mất hoặc người đã chia tay: liệu bố hay mẹ có quên đi, liệu kỷ vật trong nhà có bị cất đi, liệu ngày giỗ còn được làm như cũ. Nỗi lo thứ hai là về chỗ đứng của mình: nhà cũ còn là nhà của con không, Tết có còn về như trước không, con có phải gọi người mới là bố, là mẹ không. Nỗi lo thứ ba, thường nói ra muộn nhất, là về tài sản: căn nhà bố mẹ để lại, mảnh đất quê, phần dành cho các con sau này.
Không có nỗi lo nào trong số đó là sai. Nếu bố mẹ chủ động nói tới những điều này trước khi con hỏi, con sẽ thấy mình được tôn trọng và dễ mở lòng với đám cưới hơn. Ngược lại, nếu để con tự đoán, những nỗi lo nhỏ sẽ lớn dần và có khi bật ra đúng vào ngày cưới.
Nói chuyện với con trước khi báo họ hàng
Các con nên là những người biết đầu tiên, trước cả họ hàng và bạn bè. Ví dụ giả định của cô Thu, năm mươi tư tuổi, góa chồng đã sáu năm, có hai con đã đi làm ở Thành phố Hồ Chí Minh:
- Cô Thu gọi từng con về nhà, nói riêng với từng người, không nói qua điện thoại hay nhắn tin nhóm. Mỗi con có quan hệ riêng với mẹ và với người bố đã mất, nên cần một cuộc nói chuyện riêng.
- Cô nói thẳng vào việc: mẹ đã quen chú Hòa được hai năm, hai người muốn cưới vào cuối năm, mẹ muốn các con biết trước tiên.
- Cô nói luôn những điều con có thể lo: bàn thờ bố vẫn giữ nguyên, ngày giỗ bố vẫn làm ở nhà này, nhà vẫn là nhà của các con.
- Cô hỏi con nghĩ gì và nghe hết, không chen vào giải thích. Con trai cô im lặng khá lâu rồi mới nói con cần thời gian; cô đồng ý và hẹn tuần sau nói tiếp.
- Cô sắp một bữa cơm cho các con gặp chú Hòa trước khi bàn chuyện tổ chức, không để lần gặp đầu tiên là trong đám cưới.
- Sau khi các con đã gặp và có thời gian nghĩ, cô mới hỏi các con muốn tham gia đám cưới thế nào.
Nếu con chưa vui ngay, đó không phải là thất bại. Nhiều người con cần vài tuần, có khi vài tháng, để quen với ý nghĩ bố hay mẹ có người mới. Lùi ngày cưới một chút để con kịp đi cùng thường đáng giá hơn giữ đúng lịch.
Việc con lớn có thể nhận trong ngày cưới
Con đã trưởng thành có thể nhận những việc có trách nhiệm thật, không chỉ đứng cạnh chụp ảnh. Điều quan trọng là để con chọn, không giao sẵn.
| Việc | Hợp với | Ghi chú |
|---|---|---|
| Đứng cùng chủ hôn trong lễ gia tiên | Con trưởng, khi ông bà đã mất hoặc quá yếu | Là cách để con thấy mình là người nhà đứng ra, không phải khách |
| Nói lời chúc trong tiệc | Con quen nói trước đông người | Hai đến ba phút, nên đưa bố mẹ đọc trước để tránh câu khó xử |
| Dẫn mẹ hoặc đưa bố vào lễ | Con gái hoặc con trai thân với bố mẹ | Thay cho vai mà ông bà thường làm trong đám cưới trẻ |
| Lo phần đón khách bên họ nhà mình | Con quen họ hàng | Giúp họ hàng thấy đám cưới có sự đồng thuận của các con |
| Giữ sổ ghi quà và đồ quý | Con cẩn thận, tin cậy | Việc nhẹ, phù hợp khi con chưa muốn xuất hiện nhiều |
| Lo cho ông bà trong ngày | Cháu có quan hệ gần với ông bà | Đón, đưa, nhắc thuốc, đưa về khi mệt |
Nếu con chỉ muốn đến dự như một vị khách, hãy chấp nhận điều đó. Có mặt đã là một lời chúc. Ép con nhận vai khi con chưa sẵn lòng chỉ làm ngày cưới thêm nặng nề cho cả hai.
Con dâu, con rể và các cháu
Mời riêng con dâu, con rể. Ngoài việc nói với con, bố mẹ nên nói một lời với con dâu hoặc con rể. Họ đứng ở vị trí khó: muốn ủng hộ nhưng không muốn lấn vào chuyện của nhà chồng, nhà vợ. Một câu như "bố muốn con cũng có mặt và giúp bố một tay" giúp họ biết mình được chào đón.
Để các cháu có phần vui. Các cháu nhỏ thường thích thú với đám cưới của ông hay bà. Cho cháu cầm hoa, đưa nhẫn hoặc ngồi bàn đầu với ông bà. Nhưng đừng giao cho cháu lời chúc dài hay việc cần đúng giờ.
Gọi người mới bằng gì. Câu hỏi này nên để các con và các cháu tự chọn. Nhiều người con đã lớn gọi người mới của mẹ là chú, của bố là cô hay dì, và giữ cách gọi ấy suốt đời. Các cháu có thể gọi là ông, là bà theo cách tự nhiên. Đừng ép đổi cách gọi trong ngày cưới.
Chỗ ngồi của gia đình con. Xếp gia đình các con ở bàn gần nhất, cùng ông bà. Nếu cả hai người tái hôn đều có con, xếp hai gia đình con cạnh nhau hoặc cùng bàn nếu họ đã quen, để các con có dịp làm quen tự nhiên.
Khi cả hai người đều có con lớn
Đám cưới mà cả hai người đều có con trưởng thành là lúc hai nhóm người lớn, có khi xấp xỉ tuổi nhau, bỗng thành anh chị em trong một gia đình. Không nên kỳ vọng họ thân nhau ngay. Một bữa cơm cho các con hai bên gặp nhau trước đám cưới, không có họ hàng, giúp mọi người bớt ngượng. Bữa ấy nên ngắn, ở một nơi trung lập như nhà hàng nhỏ, không phải ở nhà của một bên.
Trong ngày cưới, các con hai bên nên được đối xử ngang nhau: cùng được giới thiệu, cùng có việc, cùng xuất hiện trong ảnh gia đình. Chỉ một chi tiết như con bên này được lên phát biểu còn con bên kia không được mời đã đủ để có người thấy mình là người ngoài. Nếu chỉ một người con muốn phát biểu, người dẫn chương trình có thể giới thiệu tên các con hai bên cùng lúc trước khi mời người ấy lên.
Sau đám cưới, đừng gượng ép các con hai bên phải gặp nhau thường xuyên. Mỗi dịp Tết, giỗ, sinh nhật bố mẹ là dịp tự nhiên để họ gặp lại. Quan hệ của người lớn cần thời gian, và bố mẹ nên kiên nhẫn.
Khi con vẫn chưa đồng tình đến sát ngày cưới
Có những người con cần rất lâu mới chấp nhận, và có người chưa chấp nhận khi ngày cưới đã đến gần. Không có cách nào làm con đổi ý ngay, nhưng có những việc giúp cánh cửa không đóng lại:
- Gửi lời mời chính thức, bằng lời nói trực tiếp, và nói rõ con có thể quyết định đến hay không đến mà bố mẹ không trách.
- Không nhờ họ hàng gây sức ép lên con. Một người cô hay người chú đứng ra khuyên thường làm con thấy bị dồn vào thế bí hơn là được thuyết phục.
- Nếu cần người trung gian, chọn một người cả hai phía đều tin, chẳng hạn một người bạn lâu năm của gia đình, và nhờ người ấy chỉ lắng nghe con chứ không bênh vực ai.
- Hỏi con điều gì cụ thể làm con khó chịu nhất. Đôi khi chỉ là một chi tiết như việc đãi tiệc ở nhà cũ, hay việc người mới ngồi vào chỗ của người đã mất, và chi tiết ấy hoàn toàn có thể đổi.
- Nếu mâu thuẫn kéo dài và cả nhà đều mệt, cân nhắc cùng gặp một chuyên gia tư vấn gia đình. Đó không phải dấu hiệu gia đình có vấn đề nặng, mà là cách để mọi người nói được với nhau điều khó nói.
Dù con có đến hay không, sau đám cưới hãy giữ liên lạc đều đặn như trước. Nhiều người con chỉ thật sự mở lòng khi thấy cuộc sống mới của bố hoặc mẹ không làm mình mất đi điều gì.
Chuyện tài sản: nói rõ để giữ lòng các con
Đây là chuyện nhiều bố mẹ ngại nói vì sợ các con nghĩ mình nghi ngờ. Nhưng chính sự im lặng mới làm các con lo. Bố mẹ không cần công bố chi tiết, chỉ cần nói những điều cơ bản: căn nhà đang ở là của ai, sau khi cưới hai người sẽ ở đâu, những gì bố mẹ đã định để lại cho các con có thay đổi không.
Về luật, theo nguyên tắc của Luật Hôn nhân và gia đình 2014, tài sản có trước khi kết hôn là tài sản riêng của mỗi người, trừ khi người đó tự nguyện nhập vào tài sản chung. Điều đó có nghĩa là căn nhà mẹ có từ trước không tự động trở thành của chung với chú khi mẹ tái hôn. Tuy vậy, chuyện thừa kế sau này, nhất là khi không có di chúc, có những quy định riêng mà người mới kết hôn cũng được tính đến. Vì vậy bố mẹ nào đã có ý định rõ ràng về tài sản cho các con nên tìm hiểu cách lập di chúc hoặc giấy tờ phù hợp; trường hợp cụ thể nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.
Nói chuyện tài sản không làm đám cưới kém vui. Ngược lại, khi các con đã yên tâm về chuyện ấy, các con dễ toàn tâm chúc mừng bố mẹ hơn.
Câu hỏi thường gặp
Con đã lớn có quyền phản đối bố mẹ tái hôn không?
Về luật, việc kết hôn là quyền của hai người đủ điều kiện, các con không có quyền ngăn cản. Nhưng về tình cảm, ý kiến của con rất đáng nghe. Bố mẹ nên hỏi con lo điều gì cụ thể, vì phần lớn sự phản đối đến từ nỗi lo có thể giải quyết được.
Con không muốn dự đám cưới của mẹ thì làm sao?
Đừng ép. Hãy hỏi con có điều gì làm con khó xử và để ngỏ lời mời đến sát ngày. Có những người con không dự đám cưới nhưng vẫn giữ quan hệ tốt với bố mẹ và người mới về sau. Thời gian thường làm mềm nhiều thứ hơn lời thuyết phục.
Con có cần gọi người mới là bố hoặc mẹ không?
Không cần. Người con đã trưởng thành nên được tự chọn cách gọi. Nhiều gia đình dùng cách gọi chú, cô, dì cả đời mà vẫn rất thân. Điều làm nên quan hệ là cách đối xử với nhau, không phải danh xưng.
Có nên để con phát biểu trong tiệc cưới của bố mẹ không?
Nên, nếu con muốn. Lời chúc của con thường là phần cảm động nhất trong tiệc tái hôn. Bố mẹ nên xem trước nội dung để tránh nhắc tới chuyện cũ có thể làm người mới hoặc họ hàng bên kia khó xử, nhưng đừng sửa lời của con quá nhiều.
Bàn thờ của bố hoặc mẹ đã mất có nên giữ trong nhà sau khi tái hôn?
Nhiều gia đình vẫn giữ, và người mới thường thấu hiểu điều đó. Đây là chuyện cần nói rõ với người mới và với các con trước khi cưới. Nếu hai người dọn về nhà khác, có thể bàn với các con để một người con nhận thờ phụng.
Tái hôn có ảnh hưởng tới phần tài sản bố mẹ để lại cho con không?
Có thể có, tuỳ cách bố mẹ sắp xếp. Tài sản có trước khi kết hôn vẫn là tài sản riêng, nhưng chuyện thừa kế sau này có quy định riêng. Bố mẹ muốn chắc chắn nên tìm hiểu việc lập di chúc và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn cho trường hợp cụ thể.