Tiệc cưới vài chục khách tại nhà làm được khi không gian đủ cho mọi người ngồi thoải mái, đồ ăn không bắt chủ nhà nấu cả ngày, và có người lo dọn dẹp để cô dâu chú rể với bố mẹ được ngồi với khách. Thiếu một trong ba điều đó, tiệc ở nhà dễ biến thành một ngày làm việc mệt nhất của cả gia đình.
Bài này dành cho tiệc nhỏ ở nhà phố, căn hộ chung cư, sân thượng hay sân vườn ở thành phố và thị xã, không phải đám cưới quê dựng rạp ba ngày với cỗ cả xóm (kiểu đó đã có hướng dẫn riêng trong các cẩm nang cưới hỏi). Phần trang trí chỉ nhắc qua; trọng tâm là chỗ ngồi, đồ ăn, an toàn, hàng xóm và chia việc.
Tiệc ở nhà hợp với ai
Tiệc tại nhà hợp nhất với những gia đình có không gian sẵn, như phòng khách rộng, sân trước hay sân thượng thoáng, và với những cặp muốn giữ không khí bữa cơm gia đình hơn là một buổi tiệc. Nó cũng hợp khi trong khách có người lớn tuổi đi lại khó, vì không phải di chuyển, hoặc khi gia đình muốn lễ gia tiên và tiệc diễn ra liền mạch ở cùng một nơi.
Nó ít hợp khi nhà chật mà khách đông hơn chỗ ngồi, khi bố mẹ đã có tuổi mà không có ai phụ, hoặc khi nhà ở chung cư có quy định chặt về tụ tập và tiếng ồn. Tiệc tại nhà nghe có vẻ tiết kiệm công sức, nhưng thực tế nhiều việc dồn vào người trong nhà: dọn nhà trước, mượn bàn ghế, nhận đồ ăn, rửa bát, dọn dẹp sau. Nếu không tính trước, người mệt nhất thường là mẹ hoặc chị em gái, và đó là điều nên tránh ngay từ đầu.
Một cách nghĩ đơn giản: tiệc tại nhà nên nhỏ hơn tiệc ở quán. Nếu ở quán hai bạn tính bốn chục khách, ở nhà có lẽ chỉ nên vài chục, để mọi người ngồi thoải mái và chủ nhà không bị quá tải.
Đo chỗ và tính sức chứa thật
Trước khi mời, hãy đo không gian. Rất nhiều tiệc ở nhà bị chật vì ước lượng bằng mắt. Cách làm:
- Đo chiều dài, chiều rộng khu định kê bàn, trừ lối đi chính và khu bàn thờ nếu làm lễ gia tiên ở cùng tầng.
- Hình dung mỗi người ngồi cần chỗ cho ghế kéo ra kéo vào, không chỉ chỗ cho cái ghế. Người lớn tuổi cần rộng hơn.
- Kê thử bàn ghế thật một lần, ngồi thử và đi lại thử giữa các bàn, nhất là đường từ bàn ông bà ra nhà vệ sinh.
- Tính thêm chỗ đứng cho người phục vụ đi lại, chỗ đặt khay đồ ăn, chỗ để bát đĩa bẩn.
- Kiểm tra cầu thang nếu tiệc ở tầng trên hoặc sân thượng: độ dốc, tay vịn, ánh sáng buổi tối.
- Chốt số khách theo kết quả đo, không theo danh sách mong muốn; nếu thiếu chỗ, giảm khách hoặc chuyển sang quán.
Với sân thượng, kiểm tra thêm lan can có đủ cao và chắc không, có vật dễ đổ khi gió lớn không. Với sân vườn, nghĩ tới mặt đất có bằng không để kê bàn ghế cho vững.
Ba cách lo đồ ăn và việc kèm theo
Đồ ăn là phần tốn sức nhất của tiệc tại nhà. Có ba cách hay gặp, mỗi cách đẩy công việc về một chỗ khác nhau.
| Cách | Ai làm nhiều nhất | Hợp khi | Cần lo thêm |
|---|---|---|---|
| Người nhà tự nấu | Người giỏi nấu trong gia đình | Khách ít, nhà có người quen nấu cỗ, muốn món nhà làm | Thêm người phụ bếp, đi chợ từ hôm trước, chỗ sơ chế |
| Đặt món từ quán quen, nhận tại nhà | Người nhận hàng và bày món | Muốn đỡ việc bếp nhưng giữ món quen | Giờ giao, giữ nóng, bát đĩa, người dọn |
| Thuê đội nấu tại nhà | Đội nấu | Khách gần chạm mức tối đa của nhà | Chỗ cho đội nấu làm việc, điện nước, thoả thuận rõ ai dọn |
Dù chọn cách nào, đừng để mẹ cô dâu hay mẹ chú rể đứng bếp trong lúc làm lễ và lúc khai tiệc. Đó là những khoảnh khắc bố mẹ cần có mặt. Nếu người nhà tự nấu, hãy chọn thực đơn có nhiều món làm trước được và chỉ một hai món cần làm nóng sát giờ.
Với người ăn chay, ăn kiêng hay trẻ nhỏ, chuẩn bị riêng và đặt sẵn ở chỗ của họ, đừng để họ phải hỏi.
An toàn trong không gian nhà ở
Nhà ở không được thiết kế cho vài chục người cùng lúc. Những điểm hay bị quên:
- Điện: nhiều đèn trang trí, nồi lẩu, ấm điện, quạt cùng cắm vào một ổ dễ quá tải. Chia ra nhiều ổ khác nhau, không nối dây chồng nhiều tầng.
- Nến và lửa: nếu dùng nến, đặt xa rèm, xa tầm tay trẻ nhỏ và có người để mắt. Bếp ga mini trên bàn cần kiểm tra van trước khi dùng.
- Cầu thang và bậc cửa: bật đủ đèn, dán băng sáng màu ở mép bậc nếu cần, nhắc khách lớn tuổi đi chậm.
- Ban công và sân thượng: không để trẻ em chơi một mình gần lan can; không kê ghế sát lan can để trẻ trèo lên.
- Lối thoát: giữ cửa chính và cầu thang thông thoáng, không chất đồ hay xếp bàn chặn lối.
- Rượu bia: nếu có, nhắc khách không lái xe sau khi uống; chuẩn bị sẵn cách gọi xe về cho ai cần.
- Thuốc men và đồ sơ cứu: để một hộp sơ cứu cơ bản ở chỗ dễ lấy; người lớn tuổi có thuốc uống theo giờ thì nhắc gia đình mang theo.
Nhờ một người trong nhà phụ trách riêng việc để mắt đến những điểm này suốt buổi. Người đó không cần làm gì nhiều, chỉ cần không bận bưng bê, để kịp thấy khi có chuyện.
Hàng xóm và quy định khu ở
Báo trước cho hàng xóm sát vách. Một lời báo trước vài ngày, nói rõ ngày giờ và dự kiến kết thúc, giúp hàng xóm dễ thông cảm hơn nhiều. Nếu thân, có thể mời họ sang chung vui một lúc hoặc mang biếu một phần bánh.
Chung cư có quy định riêng. Nhiều toà nhà có quy định về tụ tập đông người, dùng thang máy chở đồ, giờ giữ yên tĩnh và gửi xe khách. Hỏi ban quản lý trước, nhất là khi cần chở bàn ghế, đồ ăn lên tầng.
Chỗ để xe cho khách. Nhà phố thường không đủ chỗ. Tìm trước bãi gửi xe gần, báo cho khách trong lời mời, và đừng để xe chắn lối đi của nhà bên cạnh.
Tiếng ồn và giờ kết thúc. Tiệc nhỏ tại nhà ít khi cần loa lớn. Nếu có nhạc, để nhỏ đủ làm nền. Chốt giờ kết thúc hợp lý, nhất là ở khu dân cư đông.
Rác sau tiệc. Lượng rác của vài chục người lớn hơn nhiều so với ngày thường. Chuẩn bị túi rác, chia loại, và biết giờ thu gom của khu để không để rác qua đêm trước cửa.
Bày biện vừa đủ cho không gian nhà ở
Tiệc ở nhà không cần trang trí nhiều để thành tiệc cưới. Nhà đã có sẵn thứ mà sảnh tiệc nào cũng phải dựng lên: cảm giác thân quen. Việc chính là dọn cho gọn, thêm một vài điểm nhấn, và tránh biến phòng khách thành một bản sao thu nhỏ của sảnh nhà hàng. Những gợi ý cụ thể về phong cách trang trí, màu sắc và hoa có chỗ riêng trong các bài chuyên về trang trí tiệc; ở đây chỉ bàn chuyện bày biện theo công năng.
Trước hết là dọn bớt. Đồ đạc lặt vặt trên kệ, giày dép ở cửa, đồ phơi trên ban công, những thứ quen mắt với người nhà nhưng làm không gian chật và rối trong ảnh. Cất bớt vào một phòng đóng cửa. Nếu phòng khách có bộ bàn ghế lớn chiếm chỗ, cân nhắc dời tạm sang chỗ khác cho ngày tiệc.
Tiếp đến là một góc để làm lễ hoặc chụp ảnh chung. Không cần phông lớn; một khoảng tường trống, vài chậu cây, một bình hoa và ánh sáng tốt là đủ. Nếu nhà làm lễ gia tiên ở bàn thờ, góc ảnh nên tách khỏi khu bàn thờ để không ai phải đứng chụp quay lưng về phía đó.
Ánh sáng là phần làm tiệc buổi tối tại nhà đẹp hơn cả. Đèn trần trắng gắt làm mọi thứ trông như bữa cơm thường ngày; vài ngọn đèn vàng dịu đặt ở góc phòng hoặc dây đèn nhỏ trên sân thượng đổi hẳn không khí. Nhớ nguyên tắc ở phần an toàn: chia ổ điện, không nối dây chồng chéo, dây đi sát tường để không ai vấp.
Chia việc để chủ nhà được dự chính đám cưới của con
Điều đáng tiếc nhất ở tiệc tại nhà là bố mẹ cô dâu chú rể chạy ra chạy vào cả buổi, đến lúc nhìn lại thì không nhớ đã nói chuyện với ai. Muốn tránh, phải chia việc từ trước và giao cho người cụ thể, không phải nói chung chung "ai rảnh thì giúp".
Một cách chia gọn cho tiệc vài chục người: một người lo đón khách và chỉ chỗ ngồi; một người lo đồ ăn ra vào và nói chuyện với quán hoặc đội nấu; một người để mắt an toàn, trẻ em và người lớn tuổi; một hai người lo dọn bát đĩa trong lúc tiệc. Những người này có thể là anh chị em họ, bạn thân, hoặc thuê thêm người phục vụ theo giờ nếu gia đình ít người.
Việc của cô dâu chú rể và bố mẹ hai bên trong suốt buổi tiệc chỉ nên là: làm lễ, đón người thân, ngồi ăn và nói chuyện. Nếu phát hiện ra mình đang rửa bát trong bếp giữa tiệc cưới của chính mình, đó là dấu hiệu việc chia chưa đủ.
Sau tiệc, đừng cố dọn hết ngay trong đêm. Thu gọn đồ ăn, rác và những thứ dễ hỏng; phần bàn ghế và lau dọn có thể để sáng hôm sau, khi đã có người phụ và mọi người đã nghỉ. Một đêm ngủ đủ sau ngày cưới đáng giá hơn một căn nhà sạch bóng lúc nửa đêm.
Câu hỏi thường gặp
Nhà phố nhỏ có tổ chức tiệc cưới được không?
Được nếu số khách vừa với không gian. Hãy đo khu định kê bàn, kê thử bàn ghế thật và tính cả lối đi. Nếu chỗ chỉ đủ cho hai chục người thì mời hai chục, đừng cố nhồi thêm.
Tiệc cưới ở chung cư cần xin phép không?
Tuỳ quy định từng toà nhà. Nhiều nơi yêu cầu báo ban quản lý khi tụ tập đông, dùng thang máy chở đồ hoặc gửi nhiều xe. Hỏi trước vài ngày để tránh bị nhắc nhở giữa buổi tiệc.
Nên tự nấu hay đặt món cho tiệc cưới tại nhà?
Tuỳ người trong nhà có ai quen nấu cho đông người và có người phụ không. Nếu tự nấu, chọn nhiều món làm trước được. Dù chọn cách nào, đừng để bố mẹ đứng bếp vào lúc làm lễ và khai tiệc.
Tiệc trên sân thượng cần chú ý an toàn gì?
Kiểm tra lan can đủ cao và chắc, không kê ghế sát lan can, có người để mắt trẻ em, bật đủ đèn cầu thang, có phương án khi mưa gió. Không để đồ nhẹ dễ bay khi gió lớn.
Có cần báo hàng xóm khi làm tiệc cưới ở nhà không?
Nên báo trước vài ngày, nói rõ ngày giờ và dự kiến kết thúc. Nếu thân, mời họ sang chung vui một lúc. Lưu ý chỗ để xe của khách không chắn lối nhà bên cạnh.
Làm sao để bố mẹ không phải chạy việc suốt tiệc?
Giao việc cụ thể cho người cụ thể trước ngày tiệc: đón khách, đồ ăn, an toàn và trẻ em, dọn bát đĩa. Nếu gia đình ít người, có thể thuê người phục vụ theo giờ để bố mẹ được ngồi với khách.