TrongDai.comTrọng Đại
Chăm khách đặc biệt

Khách uống rượu bia ở đám cưới: không để ai lái xe về, sắp xe đưa, giữ chìa khoá

Chủ nhà làm gì để khách đã uống rượu bia ở đám cưới không tự lái xe về: hỏi trước, sắp xe đưa, người giữ chìa khoá, không ép rượu và khi khách say vẫn đòi về.

Night scene outside a Vietnamese wedding venue in Hanoi, a young man seen from behind helping an older guest into the back seat of a car, motorbikes parked in a row, warm street light

Muốn không khách nào lái xe về sau khi uống rượu bia ở đám cưới, chủ nhà phải lo từ trước: hỏi khách về bằng gì, sắp sẵn xe và người lái không uống, giao một người giữ chìa khoá xe cho những ai cần, và không để chuyện mời rượu biến thành ép rượu. Chờ đến cuối tiệc mới khuyên thì muộn, vì người đã uống thường tin mình vẫn lái được.

Bài này viết cho gia đình tổ chức, nhất là các đám cưới mà khách đi xe máy là chính, như ở quê và ở các thị trấn. Phần xử lý khách say gây rối thuộc việc của bảo vệ; ở đây là phần chủ nhà chủ động lo để khách về nhà an toàn.

Vì sao đây là việc của chủ nhà

Đám cưới ở Việt Nam gắn với chuyện mời rượu: chào bàn, cạn ly, các bàn họ hàng nâng ly qua lại. Khách đến bằng xe máy, ô tô, rồi về bằng chính chiếc xe đó. Nếu không ai tính trước, rất nhiều khách sẽ lái xe sau khi đã uống, trên những con đường làng tối hay quốc lộ đông xe tải.

Pháp luật hiện hành cấm người điều khiển phương tiện giao thông có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở; Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 giữ nguyên tinh thần đó. Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 2019 cũng cấm hành vi xúi giục, ép buộc người khác uống rượu bia. Mức xử phạt cụ thể và cách áp dụng nên kiểm theo văn bản hiện hành; điều chắc chắn là đã uống thì không lái.

Nhưng lý do chính không phải là sợ bị phạt. Một tai nạn sau đám cưới là nỗi đau cho gia đình người khách, và cũng là ký ức không xoá được với cô dâu chú rể. Chủ nhà không kiểm soát được khách uống bao nhiêu, nhưng kiểm soát được việc có xe đưa về hay không, và có ép rượu hay không.

Cũng nên nhớ rằng nhiều khách không uống vì lý do riêng: đang dùng thuốc, đang mang thai, phải lái xe đi tiếp hay đơn giản là không thích. Một đám cưới mà người không uống vẫn thấy thoải mái là đám cưới có chủ nhà biết điều.

Trước ngày cưới: biết ai sẽ cần xe về

Phần chuẩn bị giúp gia đình không phải xoay xở lúc khách đã say. Một số việc nên làm:

  • Khi mời khách, hỏi luôn "hôm đó anh đi xe gì" với những người biết là hay uống, nhất là bạn bè nam, đồng nghiệp, họ hàng ở xa.
  • Ước tính số khách có thể cần xe về và họ ở hướng nào, để sắp xe theo tuyến.
  • Nhờ vài người trong họ hoặc bạn thân nhận lái xe đưa khách và cam kết không uống trong ngày; người lái phải được cảm ơn tử tế vì họ chịu thiệt một bữa vui.
  • Nếu ở thành phố, nhắc khách trong tin nhắn mời rằng có thể đi xe công nghệ hoặc taxi; có gia đình gửi thêm thông tin bãi gửi xe qua đêm gần nhà hàng.
  • Với đám cưới quê, nói trước với các trưởng bàn họ hàng về việc nhà có người đưa khách về, để họ nhắc khách.
  • Chuẩn bị chỗ ngủ dự phòng cho khách ở xa uống nhiều, thay vì để họ chạy xe đường dài trong đêm.

Đặt việc này ngang hàng với đặt món, thuê rạp. Một đám cưới tốn nhiều công sức lo cho khách ăn ngon thì cũng xứng đáng lo cho khách về tới nhà.

Các cách đưa khách về: chọn theo hoàn cảnh

Không có cách nào hợp với mọi đám cưới. Bảng dưới so các lựa chọn thường gặp để gia đình kết hợp.

CáchHợp vớiCần lưu ý
Người nhà không uống lái xe đưaĐám cưới quê, khách ở gần, theo tuyếnĐủ người lái, có danh sách ai đưa ai, người lái không bị mời uống
Xe công nghệ, taxiThành phố, khách đi lẻGia đình có thể gọi giúp khách cao tuổi, xác nhận khách lên đúng xe
Xe đưa đón thuê theo tuyếnKhách đông cùng một hướng, đám cưới xa trung tâmChốt giờ chạy, điểm trả khách, báo khách từ trước
Ngủ lạiKhách ở xa, đã uống nhiều, trời tối hoặc mưaCó chỗ dự phòng, có người sắp xếp
Người thân của khách đónKhách có vợ, chồng, con không uốngNhắc trước để người thân giữ tỉnh táo hoặc đến đón

Với xe máy của khách, phương án thường dùng là để xe lại nhà chủ hoặc bãi gửi qua đêm, khách về bằng cách khác, hôm sau quay lại lấy hoặc người nhà chạy xe trả. Khách thường ngại chuyện xe hơn ngại chuyện say, nên chủ nhà nói trước "xe để lại đây, nhà lo trông" sẽ dễ thuyết phục hơn.

Mời rượu khi chào bàn mà không thành ép rượu

Cô dâu chú rể làm gương. Chào bàn bằng ly nhỏ, uống một ngụm hoặc uống nước có màu thay rượu. Nếu cô dâu chú rể cạn ly ở từng bàn, khách sẽ thấy phải cạn theo.

Người đi chào bàn cùng không ép. Phù dâu phù rể, bạn thân hay đi theo chào bàn, đôi khi chính họ là người hô "trăm phần trăm". Dặn trước họ chỉ mời, không ép.

Nhận lời từ chối. Khi khách nói "em đi xe", "anh đang dùng thuốc", "em không uống được", thì mời nước và thôi, không hỏi lại lần hai.

Có sẵn đồ uống không cồn. Bàn nào cũng có nước lọc, nước ngọt, trà; nếu được, có cả bia không cồn để người không uống vẫn nâng ly cho có không khí.

Không chơi trò uống thi. Các trò thách uống, uống theo lượt, phạt rượu người đến muộn là cách nhanh nhất để có người say. Bạn bè cô dâu chú rể hay bày ra cho vui; dặn trước là không làm trong tiệc cưới.

Trưởng bàn biết ý. Ở cỗ quê, mỗi mâm thường có người lớn tuổi điều phối. Nhờ họ giữ nhịp mời vừa phải và để ý ai sắp về bằng xe.

Trong tiệc: người giữ chìa khoá và người để mắt

Giao rõ việc cho hai ba người trong đội người nhà. Trình tự gợi ý:

  1. Đầu tiệc, người phụ trách đi một vòng các bàn có khách hay uống, nhắc nhẹ rằng nhà có xe đưa về và hỏi ai muốn gửi chìa khoá.
  2. Ghi lại tên khách gửi chìa khoá và đặc điểm xe; cất chìa ở một chỗ cố định, một người giữ.
  3. Giữa tiệc, người để mắt quan sát các bàn uống nhiều, ghi nhận ai đã say, ai đang có ý định về.
  4. Khi khách đứng dậy về, người phụ trách ra cửa trước, hỏi khách về bằng gì, mời lên xe nhà đã sắp hoặc gọi xe.
  5. Không trả chìa khoá cho khách đã uống, trả cho người thân tỉnh táo của khách hoặc giữ đến hôm sau.
  6. Cuối tiệc, đếm lại chìa khoá, danh sách khách đã về, và gọi hỏi những ai về một mình.

Người giữ chìa khoá phải là người cứng rắn mà vẫn mềm mỏng, được khách nể, và không uống. Ở nhiều đám cưới quê, đó là một chú, một bác có vai vế trong họ, nói một câu là các cháu nghe.

Đám cưới quê: nhậu kéo dài và xe máy

Ở nhiều vùng quê, tiệc cưới kéo từ trưa tới chiều, rồi các mâm thân thiết ngồi tiếp đến tối. Khách gần như đều đi xe máy, đường về là đường làng, đê, ven kênh không đèn. Đây là hoàn cảnh nguy hiểm nhất, và cũng là nơi dễ coi nhẹ nhất vì "đường quen, nhà gần".

Gia đình có thể đặt một mốc dừng rõ ràng, ví dụ khi trời nhá nhem thì thu dọn, và báo trước với các mâm. Người lớn trong họ đứng ra nói câu kết thúc sẽ hiệu quả hơn cô dâu chú rể. Sau mốc đó, ai ở lại thì ngủ lại hoặc có người đưa về.

Với khách ở xóm bên, người nhà không uống có thể chở bằng xe máy, hai người một xe, người say ngồi giữa nếu cần. Xe của khách để lại sân nhà. Với khách ở xa hơn, gọi xe hoặc mời ngủ lại.

Đường ven sông, ven kênh, ao hồ cạnh đường là nỗi lo riêng của vùng sông nước. Người đã uống đi bộ về đêm cũng có thể ngã xuống nước; người nhà nên đưa tới cửa, không chỉ tiễn ra cổng.

Nếu đám cưới có thuê đội bảo vệ trông xe, dặn họ từ trước: khách nào đến lấy xe trong tình trạng đã say thì báo ngay người phụ trách của gia đình, không tự giao xe. Đội trông xe là chốt cuối cùng trước khi khách lên đường.

Khi khách đã say mà vẫn đòi tự lái về

Đây là lúc khó nhất. Người say thường tự ái nếu bị cản trước đông người. Cách hiệu quả là kéo khách sang một chỗ riêng, nhờ người khách nể nhất như vợ, chồng, anh em, bạn thân nói chuyện, và đưa ra phương án cụ thể: "xe để đây, em chở anh về, mai em mang xe sang".

Không giằng co chìa khoá hay xô đẩy, vì dễ thành xô xát và người say có thể ngã. Cũng không nên đông người vây quanh can ngăn, vì người say càng bị dồn càng dễ phản ứng mạnh. Nếu khách nhất quyết đi, gọi ngay người thân của khách để họ ra đón hoặc ngăn, và cử người đi theo nếu có thể. Nếu khách gây rối, nhờ bảo vệ hoặc người có trách nhiệm ở địa phương hỗ trợ.

Với khách say nặng, việc cần để ý không chỉ là đường về. Nếu khách lơ mơ không gọi tỉnh được, nôn nhiều, thở chậm hoặc ngáy bất thường, da tái lạnh, đó là dấu hiệu nguy hiểm, cần gọi cấp cứu. Không để người say nằm ngửa một mình; cho nằm nghiêng và có người ngồi cạnh. Không cho uống thêm bất cứ thứ gì để giải rượu theo truyền miệng khi khách không tỉnh táo.

Hôm sau, gọi hỏi thăm những khách đã được đưa về hay ngủ lại, và trả xe cho khách như đã hứa. Việc này nhỏ nhưng giữ được lòng tin: lần sau khách sẽ yên tâm gửi chìa khoá ngay từ đầu.

Câu hỏi thường gặp

Có nên không phục vụ rượu bia trong đám cưới để khỏi lo?

Đó là lựa chọn của mỗi gia đình, và một số gia đình đã làm vậy. Nếu vẫn phục vụ, cách thực tế hơn là giảm lượng, có sẵn đồ uống không cồn, không ép, và lo xe đưa về. Điều quan trọng là có phương án cho người đã uống, chứ không chỉ là có hay không có rượu.

Uống ít một chút rồi lái xe có được không?

Pháp luật hiện hành cấm điều khiển phương tiện khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn, không phân biệt ít hay nhiều. Quy tắc đơn giản: đã uống thì không lái. Cụ thể mức xử phạt nên kiểm theo văn bản hiện hành.

Khách tự ái khi bị giữ chìa khoá xe thì làm sao?

Đừng giữ chìa khoá bằng cách giật hay cấm. Đề nghị khách gửi chìa khoá từ đầu tiệc, khi còn tỉnh, như một việc bình thường của nhà. Khi khách đã uống, nhờ người khách nể nói chuyện riêng và đưa ra phương án cụ thể để khách về.

Ai nên là người lái xe đưa khách về?

Người trong họ hoặc bạn thân, có bằng lái phù hợp, quen đường, nhận lời không uống trong ngày. Gia đình cảm ơn họ chu đáo, có thể mời họ một bữa riêng sau cưới. Đừng giao việc này cho người cũng đang phải chào bàn hay lo việc khác.

Người nhà đưa khách về có cần lưu ý gì không?

Lái chậm, đi đường quen, có thêm một người ngồi cùng nếu khách say nặng. Đưa khách tận cửa nhà, giao cho người thân. Về tới nhà thì báo lại người phụ trách để đánh dấu khách đã về an toàn.

Khách là người cao tuổi đã uống rượu thì sao?

Người cao tuổi chịu rượu kém hơn, lại hay đang dùng thuốc. Nên mời các cụ nước, trà thay rượu ngay từ đầu. Nếu cụ đã uống, nhất định có người đưa về, không để cụ tự đi xe máy hay đi bộ một mình đường tối.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138